Een manueeltherapeut is een fysiotherapeut die na zijn opleiding fysiotherapie een opleiding manuele therapie heeft gevolgd met een duur van gemiddeld vier jaar.Zowel voor het lidmaatschap van de Nederlandse Vereniging voor Manuele Therapie (NVMT), als voor het Centraal Kwaliteitsregister van het Koninklijk Genootschap voor Fysiotherapie (KNGF), waarover u hieronder meer kunt lezen, dient men afgestuurd te zijn aan één van de vijf erkende opleidingen, die allen voldoen aan het landelijke functie-opleidingsprofiel.De erkende opleidingen zijn:

• Stichting Opleiding Manuele Therapie (SOMT)
• Stichting Maitland-Concept
• Opleiding Orthopedische Manuele Therapie (OOMT)
• Stichting School voor Manuele Therapie Utrecht
• GGS Manuele Therapie Vrije Universiteit Brussel (VUB Brussel/België)

Manuele therapie volgens de Stichting Opleiding Manuele Therapie

Manuele therapie is een onderzoek- en behandelmethode van gewrichten van de rug, de nek, de armen en de benen.

In een eerste gesprek zal de manueeltherapeut o.a. vragen naar het ontstaan van de klachten, wanneer de klachten optreden, hoelang de klachten bestaan en wat de klachten doet toe- of afnemen.
Daarna volgt een lichamelijk onderzoek, waarbij de manueeltherapeut de houding en het bewegen beoordeelt en, met specifieke bewegingen, de gewrichten onderzoekt. Op grond van de verkregen onderzoeksgegevens kan een diagnose worden gesteld. Samen met de patiënt zal de manueeltherapeut beslissen of er behandeld kan gaan worden of dat de patiënt terug gaat naar de verwijzende arts met een rapportage van de manueeltherapeut.
Als er behandeld gaat worden, dan zal deze behandeling niet alleen tot doel hebben de functie van de gewrichten te verbeteren, maar ook de houding en beweging tijdens werkzaamheden, sport en recreatie te optimaliseren.
Tijdens de behandeling maakt de manueeltherapeut gebruik van specifieke bewegingen in de gewrichten. De manueeltherapeut probeert opgeheven beweeglijkheid te herstellen of een teveel aan beweging te stabiliseren door middel van training. Soms vult de manueeltherapeut deze behandeling aan met manipulaties (in de volksmond ook wel ‘kraken’ genoemd). De gewrichten worden dan wat sneller bewogen. Daarbij kan een knappend geluid worden gehoord. De meeste patiënten ervaren dit als een kortstondig vreemd gevoel, maar vinden het over het algemeen niet pijnlijk. 

Wanneer naar een manueeltherapeut?

In het algemeen is de manuele therapie geschikt voor klachten die, behalve met pijn, gepaard gaan met het slechter kunnen bewegen van een gewricht of gewrichten. De effecten van manuele therapie zijn vaak direct merkbaar; de houding en de functie van de gewrichten verbeteren en het bewegen verloopt gemakkelijker.Enkele voorbeelden:

• lage rugklachten, eventueel met uitstralende pijn naar de benen;
• hoofd- en nekpijn die gepaard gaan met het slecht kunnen bewegen van de wervelkolom;
• nek- en schouderklachten die uitstralen tot in de armen;
• klachten hoog in de rug met rib- en borstpijn;
• bepaalde vormen van duizeligheid die opgewekt worden door het bewegen van de nek;
• kaakklachten, eventueel in combinatie met nekklachten.

Of manuele therapie ook uw klacht(-en) kan verhelpen, moet blijken tijdens het onderzoek bij de eerste afspraak.
U kunt sinds enkele jaren rechtstreeks naar de manueel therapeut. Zonder verwijsbrief van een (huis)arts. Uiteraard mag u ook eerst naar uw huisarts om te overleggen of manuele therapie in uw geval gewenst is maar dat hoeft niet meer.
De tarieven zijn tegenwoordig in principe vrij maar worden in de praktijk bepaald door de zorgverzekeraars waarmee contracten zijn afgesloten. Bij de meeste ziektekostenverzekeraars is de vergoeding, geheel of gedeeltelijk, in de aanvullende pakketten opgenomen. Dit kunt u zien in de polis of navragen bij uw zorgverzekeraar. 

Over de beroepsorganisatie van manueeltherapeuten en de kwaliteitsbewaking

De erkende manueeltherapeut is geregistreerd in het Centraal Kwaliteitsregister van het Koninklijk Nederlands Genootschap voor Fysiotherapie (KNGF). In het register staan ongeveer 2300 manueeltherapeuten.
De Nederlandse Vereniging voor Manuele Therapie (NVMT) is een erkende beroepsinhoudelijke vereniging van het KNGF. Van de 2300 geregistreerde manueeltherapeuten zijn er ongeveer 2000 ook lid van de NVMT.
Eén van de onderdelen van de registratie- en herregistratievoorwaarden is het verplicht volgen van bij- en nascholing. Alleen als aan alle voorwaarden is voldaan, kan men in het register opgenomen worden of blijven. Het register wordt jaarlijks geactualiseerd en is te vinden op Internet (www.fysiotherapie.nl of www.nvmt.nl).
De NVMT heeft in samenwerking met de Nederlandse Patiënten en Consumenten Federatie (NPCF) in 1998 een patiëntenadviesraad ingesteld, die in algemene zin de belangen behartigt van de patiënten van de manueeltherapeut. Deze raad is inmiddels opgegaan in de patiëntenadviesraad die in 2003 vanuit het KNGF is opgestart.Het lidmaatschap van de NVMT is gekoppeld aan het lidmaatschap van het KNGF. Leden van de NVMT vallen daarmee ook onder de klachtenregeling en het tuchtrecht van het KNGF.

Voor meer informatie: www.nvmt.nl